संध्याकाळची पल्स: पुण्यात शिंदेसेनेचा कल सानपांकडे; दुष्काळग्रस्तांना दिवाळीपूर्वी ५ हजार

बुधवारी महायुतीचे दोन चेहरे एकाच दिवशी दिसले. मंत्रिमंडळ बैठकीनंतर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दुष्काळी मदतीची घोषणा केली, तेव्हा उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि सुनेत्रा पवार त्यांच्या शेजारी होते. आणि दुपारनंतर पुणे शिक्षक मतदारसंघात शिंदेसेना भाजपच्याच उमेदवाराविरोधात अपक्षाला पाठिंबा देणार असल्याच्या बातम्या आल्या. या सगळ्यांना जोडणारा दुष्काळ याच आठवड्यात शहरांच्या नळापर्यंत पोहोचतो आहे.

सकाळपासून पुण्याची बातमी अधिक ठोस झाली, पण अधिकृत झालेली नाही. महायुतीच्या वरिष्ठ नेत्यांच्या बैठकीतील सूत्रांच्या हवाल्याने टीव्ही९ मराठीने सांगितले की भाजप आणि शिंदेसेनेत 'मैत्रीपूर्ण लढत' होईल: शिवसेना अपक्ष सचिन सानप यांना, तर भाजप व इतर मित्रपक्ष कौस्तुभ गावडे यांना पाठिंबा देतील. ईटीव्ही भारतनेही हाच पाठिंबा 'बोलले जात आहे' अशा शब्दांत दिला. शिवसेनेच्या एकाही नेत्याने हे जाहीरपणे सांगितलेले नाही आणि भाजपची प्रतिक्रियाही आम्हाला आढळली नाही. 'बैठकीबाबत मला काहीच माहिती नाही', असे सानप यांनी पत्रकारांना सांगितले; शिंदे साहेब आणि शिवसेनेने पाठिंबा दिला असेल तर त्याचे स्वागत आहे, असेही ते म्हणाल्याचे ईटीव्ही भारतने दिले आहे. मतदान २३ ऑक्टोबरला आहे.

सानप हे मंत्री उदय सामंत यांचे निकटवर्तीय मानले जातात, असे दोन्ही माध्यमांनी म्हटले आहे. शिंदे या जागेवरून नाराज होते आणि त्यांनी मुख्यमंत्र्यांसोबतची बैठक टाळली, असेही टीव्ही९ मराठीने दिले; त्याला कोणत्याही नेत्याने दुजोरा दिलेला नाही. विरोधकांतही सगळे आलबेल नाही: शिवसेना (ठाकरे) गटाने विधान परिषदेसाठी तीन अधिकृत उमेदवार दिल्याने महाविकास आघाडीत बेबनाव असल्याचे ईटीव्ही भारतने नमूद केले.

दिवसातला सर्वात मोठा सरकारी निर्णय मंत्रिमंडळ बैठकीत झाला. प्रत्येक दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्याच्या खात्यात दिवाळीपूर्वी ५ हजार रुपये अग्रिम मदत म्हणून जमा होतील, असे फडणवीस यांनी जाहीर केल्याचे मुंबई तक आणि साम टीव्हीने दिले आहे. आणखी ४० तालुके दुष्काळी यादीत आले असून आता एकूण ३०५ तालुक्यांत १२ सवलती लागू होतील. केंद्राच्या प्रक्रियेमुळे पूर्ण मदत दिवाळीपूर्वी देणे शक्य नाही, म्हणून ही अग्रिम रक्कम, असे मुंबई तकने म्हटले आहे. एकूण खर्च किंवा लाभार्थी शेतकऱ्यांची संख्या दोन्ही वृत्तांत नाही.

कर्जवसुलीसाठी बँकांनी शेतकऱ्यांवर दबाव आणू नये आणि वीजबिलासाठी अधिकाऱ्यांनी तगादा लावू नये, असे निर्देश दिल्याचे साम टीव्हीने सांगितले. मराठवाड्यातील टँकरवर जीपीएसने नजर ठेवली जाईल, सुमारे १६ हजार अनधिकृत नळजोडण्या तोडल्या आहेत आणि शेतकऱ्यांनी पिकवलेला चारा सरकार खरेदी करेल. परीक्षा शुल्क माफीच्या अटी काढून टाकल्या. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या सार्वजनिक जीवनातील २५ वर्षांबद्दल अभिनंदनाचा ठरावही मंत्रिमंडळाने मंजूर केला. या पॅकेजवर विरोधकांची प्रतिक्रिया संध्याकाळपर्यंत आम्हाला आढळली नाही.

कर्नाटक सीमेवर कोगनोळी टोलनाक्यावरील स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचा चक्काजाम दुसऱ्या दिवशीही कायम राहिला. राजू शेट्टी आणि आंदोलकांनी रात्र महामार्गावरच काढली, असे ईटीव्ही भारतने दिले. कारखान्यांतून बाहेर पडणारी साखर रोखू आणि शेतकऱ्यांनी कारखान्यांना ऊस देऊ नये, असा इशारा शेट्टी यांनी दिला. केंद्राने संघटनांशी पुढे कोणतीही चर्चा केलेली नाही, असे ईटीव्ही भारतने म्हटले. उसाच्या उताऱ्याबाबत आठवडाभरात उच्चस्तरीय संयुक्त समिती नेमली जाईल, असे केंद्राने सांगितले असून केंद्रीय मंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी रस्ता रोको थांबवण्याचे आवाहन केल्याचे द साऊथ फर्स्टने दिले आहे. वाहतूक सातारा, मिरज आणि गोकाकमार्गे वळवली आहे.

शुक्रवारपासून लागू होणाऱ्या १० टक्के पाणीकपातीची झळ ठाण्यात आधीच दिसते आहे. गुरुवारी मध्यरात्रीपासून २४ तास एमआयडीसीच्या जांभूळ केंद्रातून पाणीपुरवठा बंद राहील; दिवा, कळवा, मुंब्र्याचा बहुतांश भाग आणि वागळे-मानपाड्याचे काही भाग कोरडे राहतील, असे साम टीव्हीने दिले. त्यानंतर एक-दोन दिवस कमी दाबाने पाणी येईल. ठाण्याला आधीच गरजेपेक्षा कमी पाणी मिळते आणि कपातीमुळे तूट वाढेल, असे सकाळने म्हटले आहे.

सांगलीत राष्ट्रवादीचे आमदार इद्रिस नायकवडी यांना समान नागरी कायद्याला विरोध केल्यास ठार मारू, अशी धमकी देणारे निनावी पत्र आल्याचे सरकारनामा आणि साम टीव्हीने दिले. मिरज शहर पोलिसांनी अज्ञाताविरोधात अदखलपात्र गुन्हा नोंदवून तपास सुरू केला आहे. या कायद्याबाबत पक्षाने भूमिका स्पष्ट करावी, अशी मागणी नायकवडी यांनी प्रदेशाध्यक्ष सुनील तटकरे यांच्याकडे केली होती.

सकाळचे काही मुद्दे जैसे थे आहेत. शिवसेना पक्ष-चिन्ह प्रकरणाची नवी तारीख आम्हाला आढळली नाही, आणि आधीच राहत्या इमारतींबाबत दस्तनोंदणी निर्बंध कसे लागू होणार, याचे नवे वृत्तही नाही.