సాయంత్రం పల్స్: తుమ్మిడిహెట్టి ఎత్తుపై ఉమ్మడి పరిశీలన.. తుది నిర్ణయం ఇంకా లేదు

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీని 152 మీటర్ల ఎత్తులో నిర్మించాలన్న తెలంగాణ ప్రతిపాదనపై ఇంకా ఉమ్మడి పరిశీలన జరగాల్సి ఉంది. మహారాష్ట్రతో సోమవారం ముంబయిలో జరిగిన చర్చలను ది హిందూ, మంగళవారం టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా వివరించాయి. ప్రతిపాదనను మళ్లీ పరిశీలించేందుకు మహారాష్ట్ర సుముఖత తెలిపింది. నీటి లభ్యత, ముంపు, పరిహారం చూసిన తరువాతే తుది నిర్ణయం తీసుకోవాలన్నది ఆ చర్చల్లోని ముఖ్యమైన షరతు. సాయంత్రానికి పరిశీలించిన వార్తల్లో ఈ షరతులు తొలగిపోయినట్లు గానీ, నిర్మాణానికి పూర్తి అనుమతి వచ్చినట్లు గానీ ఆధారం లేదు.

ముఖ్యమంత్రులు రేవంత్ రెడ్డి, దేవేంద్ర ఫడణవీస్ మధ్య జరిగిన సమావేశంలో ఉమ్మడి కమిటీ ప్రతిపాదన వచ్చింది. రెండు రాష్ట్రాల నీటిపారుదల శాఖల ముఖ్య కార్యదర్శుల నేతృత్వంలో కమిటీ ఉండాలని సూచించినట్లు ది హిందూ తెలిపింది. సాంకేతిక సాధ్యతతో పాటు వ్యవసాయ భూములు, స్థానిక సమాజాలపై ప్రభావం చూడాలి. ప్రత్యామ్నాయాలు, పరిహారం అవసరాలు కూడా పరిశీలనలో భాగం. కేంద్ర జల సంఘం తన పరిధిలో సాంకేతిక పరిశీలన కొనసాగిస్తుంది. రాజకీయ చర్చతో పాటు ఇంకా అనేక అధికారిక దశలు మిగిలి ఉన్నాయని ఈ వివరాలు చెబుతున్నాయి.

విద్యుత్ ఖర్చులు, నిర్వహణ అవసరాల దృష్ట్యా గురుత్వాకర్షణ ఆధారంగా ఎక్కువ నీటిని తరలించడం ఉపయోగకరమని తెలంగాణ వివరించింది. మహారాష్ట్ర రైతులకు నష్టం జరిగితే ఆ రాష్ట్ర విధానాల ప్రకారం పరిహారం ఇచ్చేందుకు సిద్ధమని తెలిపింది. అయితే అక్కడి ప్రజలకు ప్రతికూల ప్రభావం ఉండకూడదన్నది మహారాష్ట్ర వైఖరి. పరిహారం ఇచ్చేందుకు సుముఖత చెప్పడం ఒక దశ. భూసేకరణ పూర్తయిందని, ప్రతి కుటుంబం అంగీకరించిందని, డబ్బు చెల్లించారని దానర్థం కాదు. ప్రభావిత ప్రాంతాల వివరాలు, అంచనాలు బయటకు వస్తేనే ఆ అంశాలను స్పష్టంగా చర్చించగలం.

ప్రాణహితపై ఈ ప్రతిపాదనకు కృష్ణా బోర్డు సమావేశం వేరే అంశం. అక్టోబరు 27న జరగాల్సిన కేఆర్‌ఎంబీ భేటీ నవంబరు 5కు మారిందని నమస్తే తెలంగాణ, ఆంధ్రజ్యోతి తెలిపాయి. తేదీ విషయంలో రెండూ ఏకీభవిస్తున్నాయి. వాయిదాల కారణాలపై వాటి కథనాలు వేర్వేరు అంశాలను ప్రస్తావించాయి. శ్రీశైలం నిల్వలపై ఆంధ్ర ఆందోళనను ఆంధ్రజ్యోతి వివరించింది. అది ఆ రాష్ట్ర వాదన; తెలంగాణ నిబంధనలు ఉల్లంఘించిందన్న తుది నిర్ధారణ కాదు. కృష్ణా కేటాయింపుల చర్చను తుమ్మిడిహెట్టి అనుమతిగా భావించకూడదు.

ఈ రెండు ప్రక్రియలకు అవసరమైన పత్రాలు కూడా వేరు. తుమ్మిడిహెట్టికి కమిటీ ఏర్పాటు ఉత్తర్వు, పని పరిధి, నీటి లభ్యత వివరాలు అవసరం. కృష్ణా బోర్డుకు సమావేశ అజెండా, నిల్వలు, విడుదలలు, కేటాయింపు ఆదేశాలు అవసరం. ఒకే సమావేశ తేదీ ప్రకటించడం వల్ల రెండు రాష్ట్రాల అభ్యంతరాలన్నీ తీరిపోవు. సామాన్య పాఠకుడికి ఏ నదిపై ఏ నిర్ణయం తీసుకోవాలో స్పష్టంగా చెప్పడం ఉపయోగకరం. ఒక ప్రాజెక్టుపై సానుకూల స్పందనను అన్ని నీటి వివాదాల పరిష్కారంగా చూపితే అసలు నిర్ణయ దశలు కనిపించకుండా పోతాయి.

వాతావరణానికి మాత్రం మరింత సమీప గడువు ఉంది. ఈ డెస్క్ చూసిన ఐఎండీ అక్టోబరు 27 తెలంగాణ పేజీలో 28న అతి భారీ వర్షాలు, ఉరుములు, మెరుపుల హెచ్చరిక ఉంది. మంగళవారం ప్రాంతీయ కథనం తూర్పు జిల్లాల్లో భారీ వర్షం అవకాశాన్ని కూడా వివరించింది. భద్రపరచిన పాత కథనాల్లో హెచ్చరిక స్థాయులు వేరుగా కనిపించడంతో, ఇక్కడ అధికారిక పేజీలో తాజాగా కనిపించిన పదాలనే ఉపయోగిస్తున్నాం. ఇది ముందస్తు అంచనా. అన్ని జిల్లాల్లో అంత వర్షం ఇప్పటికే పడిందని గానీ, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పాఠశాలలు మూసేశారని గానీ కాదు.

రోజు ముగిసే సమయానికి తెలంగాణకు మూడు స్పష్టమైన తదుపరి అంశాలు ఉన్నాయి. 28న స్థానిక వాతావరణ సూచనలు వెంటనే అవసరం. తుమ్మిడిహెట్టికి ఉమ్మడి కమిటీ పని ఎలా ముందుకు వెళ్తుందో చూడాలి. నవంబరు 5 కృష్ణా భేటీకి రెండు రాష్ట్రాలు ఏ పత్రాలు సిద్ధం చేస్తాయో తెలియాలి. మధ్యాహ్నం తరువాత కొత్త నిర్మాణ అనుమతి వచ్చిందన్న నిర్ధారణ లేదు. అందుకే ఈ సాయంత్రం పల్స్ చర్చల్లో మిగిలిన షరతులను, దగ్గరపడుతున్న వర్ష సూచనను స్పష్టంగా వేరు చేస్తోంది.