ఉదయం పల్స్: తుమ్మిడిహెట్టి చర్చలకు ముంబై చేరిన రేవంత్‌.. నేడు ఫడణవీస్‌తో భేటీ

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీపై మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడణవీస్‌తో చర్చించేందుకు తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి ఆదివారం సాయంత్రం ముంబై చేరుకున్నారు. సోమవారం సహ్యాద్రి అతిథిగృహంలో సమావేశం జరగనుంది. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా తాజా కథనం, లోక్‌మత్ టైమ్స్ ప్రచురించిన ఏఎన్‌ఐ వార్త పర్యటనను నిర్ధారించాయి. నిన్న సమావేశం జరగనుందన్న సమాచారం ఉంది. ఇప్పుడు ప్రతినిధి బృందం చేరుకుంది. ఈ ఉదయం ప్రచురణ నాటికి ఒప్పందం కుదిరినట్లు ఆధారం లేదు.

బ్యారేజీ పూర్తిస్థాయి నీటిమట్టం ప్రధాన చర్చ. 2016 అవగాహనలో 148 మీటర్లుగా నిర్ణయించగా తెలంగాణ 152 మీటర్లు కోరుతోంది. 150 మీటర్ల వద్ద అంగీకారం సాధ్యమా అన్న ప్రత్యామ్నాయమూ పరిశీలనలో ఉన్నట్లు టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా తెలిపింది. తక్కువ ఎత్తులో గురుత్వాకర్షణతో అవసరమైన నీరు మళ్లదని, ఎత్తిపోతల విద్యుత్ ఖర్చు పెరుగుతుందని తెలంగాణ వాదన. నీటిపారుదల మంత్రి ఉత్తమ్‌కుమార్‌రెడ్డి, అధికారులు బృందంలో ఉన్నారు. సరిహద్దు ప్రభావాలపై పొరుగు రాష్ట్ర సమ్మతి అవసరం.

152 మీటర్ల వద్ద మహారాష్ట్రలో సుమారు 2,300 ఎకరాలు ముంపునకు గురవుతాయని తెలంగాణ అంచనా. 150 మీటర్ల వద్ద అది వెయ్యి ఎకరాల్లోపు ఉంటుందని కథనం తెలిపింది. ఇవి ప్రతిపాదన చేస్తున్న రాష్ట్రం అంచనాలు. భూసేకరణకు తుది నిర్ధారణగా భావించకూడదు. రెండు మీటర్ల తేడా భూములపై ఎంత ప్రభావం చూపవచ్చో ఈ లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి. తెలంగాణ నీటి అవసరాలతో పాటు మహారాష్ట్ర భూయజమానుల సమస్యలూ పరిష్కారంలో భాగం కావాలి.

డెక్కన్ క్రానికల్ అక్టోబరు 24 కథనం ప్రకారం రేవంత్ మే 26న ఫడణవీస్‌కు లేఖ రాశారు. ఆ తర్వాత కేంద్రాన్ని సంప్రదించారు. సెప్టెంబరు ఒకటిన కేంద్ర జల సంఘం రెండు రాష్ట్రాల అధికారులతో సమావేశమైంది. సెప్టెంబరు మూడున సాంకేతిక నివేదికలు, ఎత్తు పటాలు మహారాష్ట్రకు ఇచ్చినట్లు టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా పేర్కొంది. లేఖలు, సాంకేతిక చర్చల తర్వాత ముఖ్యమంత్రుల భేటీకి విషయం వచ్చింది. అన్ని అభ్యంతరాలు తీరిపోయాయని మాత్రం ఈ క్రమం చెప్పదు.

ఉత్తర తెలంగాణకు, ముఖ్యంగా ఆదిలాబాద్ ప్రాంతానికి సాగు, తాగునీరు అందించాలన్నది తెలంగాణ ప్రతిపాదన. నేడు ఏ ఎత్తుపై, ఏ ప్రక్రియపై అంగీకారం వస్తుందో చూడాలి. చర్చలు కొనసాగిస్తామన్న ప్రకటనకు, నిర్దిష్ట ఎత్తుకు రాతపూర్వక సమ్మతికి తేడా ఉంది. ఉమ్మడి అధ్యయనం నిర్ణయిస్తే దాని పరిధి ముఖ్యం. భూమి, పరిహారం, పర్యావరణ అంశాలు మిగిలితే వాటిని కూడా స్పష్టంగా చెప్పాలి. పర్యటన ఫొటో ఒక్కటే అనుమతి పత్రం కాదు.

మహారాష్ట్రకు ఇచ్చిన సాంకేతిక పత్రాల్లో 148 నుంచి 152 మీటర్ల మధ్య నీటిమట్టాల ప్రభావాన్ని చూపే పటాలు ఉన్నట్లు టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా తెలిపింది. పుణెలోని కేంద్ర జల, విద్యుత్ పరిశోధనా సంస్థ అధ్యయనాన్ని తెలంగాణ తన వాదనకు ఆధారంగా చూపుతోంది. ఆ పత్రాలను రెండు రాష్ట్రాలు ఎలా అర్థం చేసుకుంటున్నాయో ఉమ్మడి వివరణ వస్తే స్పష్టత పెరుగుతుంది. ఒక రాష్ట్రం ఇచ్చిన లెక్కను రెండో రాష్ట్రం ఆమోదించిన లెక్కగా చెప్పకూడదు. రాతపూర్వక నిర్ణయంలో ఎత్తుతో పాటు షరతులూ చూడాలి. ప్రాణహిత–చేవెళ్ల చరిత్ర ఉన్నప్పటికీ నేటి భేటీ ఫలితాన్ని పాత ప్రతిపాదనతో కలపలేం. సాగునీటి ప్రయోజనం భవిష్యత్ లక్ష్యం. భూములపై ప్రభావం నిర్ణయానికి ముందే పరిశీలించాల్సిన అంశం. ఈ రెండింటినీ స్పష్టంగా చెప్పే పత్రం రైతులకు ఉపయోగపడుతుంది. ఈ ఉదయం వరకు సమావేశం జరగనుందన్నదే నిర్ధారిత స్థితి. ఎన్ని అంశాలపై సమ్మతి వచ్చిందో సమావేశం తర్వాతే తెలుస్తుంది.

తుమ్మిడిహెట్టి ప్రతిపాదనకు నేటి భేటీ కంటే పాత చరిత్ర ఉంది. 2007లో 152 మీటర్ల ఎత్తును ప్రతిపాదించగా, 2016 అవగాహనలో 148 మీటర్లు నిర్ణయించినట్లు టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా తెలిపింది. తక్కువ ఎత్తులో నీటిని ఎత్తిపోయడానికి విద్యుత్ ఖర్చు పెరుగుతుందని ప్రస్తుత ప్రభుత్వం చెబుతోందని డెక్కన్ క్రానికల్ రాసింది. అందుకే 150, 152 మీటర్ల ఎంపికలో ముంపుతో పాటు నిర్వహణ ఖర్చూ కీలకం. రెండు రాష్ట్రాల ఉమ్మడి సాంకేతిక వివరణ వస్తే అంచనాలను పోల్చవచ్చు. తెలంగాణ కోరిన ఎత్తును మహారాష్ట్ర ఇప్పటికే ఆమోదించినట్లు భావించకూడదు. సోమవారం సమావేశం తర్వాత స్థాయి, అనుమతులు, తదుపరి అధ్యయనాలపై స్పష్టత రావాలి. ఆదిలాబాద్ నీటి అవసరాలపై వాదనకు భూములు ప్రభావితమయ్యే ప్రాంతాల వివరాలూ జతకావాలి. పత్రాలు అందుబాటులో ఉంటే రైతులు తమకు సంబంధించిన అంశాలను తెలుసుకోవచ్చు. తుది నిర్ణయం వచ్చే వరకు ప్రతిపాదన, సమ్మతి మధ్య తేడాను గుర్తించాలి. రెండు ప్రభుత్వాల ప్రకటనలను కలిపి చూడాలి.