सायंकाळची पल्स: ठाण्यात फडणवीस–शिंदे एकत्र; काँग्रेसवर हल्लाबोल

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे रविवारी, 1 नोव्हेंबरला ठाण्यातील लोकतंत्र बचाओ कार्यक्रमात एकत्र आले. इंडियन एक्सप्रेस आणि फ्री प्रेस जर्नलने त्यांच्या भाषणांचे स्वतंत्र वृत्त दिले आहे. केंद्रीय मंत्री भूपेंद्र यादव यांच्यासह भाजपचे राज्यातील नेतेही उपस्थित होते. दोन्ही नेत्यांनी काँग्रेस आणि इंडिया आघाडीवर टीका केली.

विधानपरिषद निवडणुकीतील पराभवानंतर भाजप आणि शिवसेनेत आरोप-प्रत्यारोप झाल्याची पार्श्वभूमी एक्सप्रेसने दिली आहे. त्या तुलनेत रविवारचे संयुक्त व्यासपीठ हा दिसणारा बदल आहे. मात्र त्यामुळे सर्व स्थानिक मतभेद संपले किंवा कार्यकर्त्यांचे एकमत झाले असे म्हणता येत नाही. पुढील संयुक्त निर्णयातूनच सहकार्याची व्याप्ती समजेल.

फडणवीस यांनी काँग्रेसवर घटनात्मक संस्था कमकुवत करण्याचा आरोप केला. त्यांनी 1975 च्या आणीबाणीचा उल्लेखही केला. परकीय प्रभाव किंवा अस्थिरतेबाबतचे आरोप भाषणातील दावे आहेत. त्यांना या वृत्तात सिद्ध तथ्य मानलेले नाही. निधी किंवा बाहेरील हस्तक्षेपाबाबत आरोप असेल तर संबंधित कागदपत्रे आणि उत्तर स्वतंत्रपणे तपासावे लागेल.

शिंदे यांनी विरोधकांच्या आंदोलनांवर टीका करत महायुतीच्या कार्यकर्त्यांना सरकारचे काम लोकांपर्यंत नेण्यास सांगितले. फ्री प्रेस जर्नलने त्यांच्या कल्याणकारी योजनांवरील वक्तव्यांची नोंद केली आहे. ही सत्ताधारी आघाडीची मांडणी आहे. त्यावरून 2014 पूर्वी आणि नंतरच्या सर्व लाभांचा तुलनात्मक लेखापरीक्षण निष्कर्ष काढता येत नाही. मतदार काय करतील याचे भाकीतही करता येत नाही.

या पदयात्रेची घोषणा आधीच झाली होती. 31 ऑक्टोबरच्या फ्री प्रेस जर्नलच्या वृत्तात पाचपाखाडी येथील महापालिका मुख्यालयाजवळून तलावपाळीकडे जाणारा मार्ग आणि अपेक्षित नेत्यांची नावे होती. रविवारच्या वृत्ताने संयुक्त उपस्थितीची पुष्टी केली. त्यामुळे नियोजित कार्यक्रम आणि प्रत्यक्षात झालेली भाषणे यांचा वेगळा क्रम स्पष्ट होतो.

31 ऑक्टोबरच्या घोषणेत तलावपाळी येथील अहिल्यादेवी होळकर स्मारकाजवळ कार्यक्रमाचा समारोप अपेक्षित होता. मार्ग आणि नेत्यांची यादी असल्याने नियोजित कार्यक्रमाशी प्रत्यक्ष उपस्थितीची तुलना करता येते. पण त्यातून भाषणातील आरोप सिद्ध होत नाहीत. परिषद निवडणुकीतील तणावाची पार्श्वभूमी संयुक्त उपस्थितीला अर्थ देते; ती तडजोडीचा लिखित करार दाखवत नाही. राजकीय एकजूट किती टिकते हे पुढील निर्णयातून कळेल. एकाच छायाचित्रातून भविष्यातील सर्व जागावाटप किंवा प्रचाराचे निष्कर्ष काढणे योग्य नाही.

त्याच दिवशी दिल्लीत विरोधकांची रामलीला मैदानावर सभा झाली. दोन्ही बाजूंनी लोकशाही आणि राज्यघटनेच्या रक्षणाचा दावा केला. कोणताही नारा विशिष्ट मतदारयादी तक्रार निकाली काढत नाही. मागील पल्समध्ये प्रदीप पुर्णेकर हत्या प्रकरणाच्या आरोपांनंतर मीनाक्षी शिंदे यांनी पक्षपदाचा राजीनामा देऊ केल्याचे होते. आजचे व्यासपीठ त्या स्वतंत्र तपासाचा निकाल नाही. गुन्हेगारी जबाबदारीबाबत नवीन निष्कर्ष काढलेला नाही.